کاهش نمونه‌برداری از تولیدکنندگان خوش‌نام در ایران؛ تحولات جدید کنترل کیفیت و آزمون کالا

تحولات جدید در کنترل کیفیت و نمونه‌برداری کالا در ایران

در تازه‌ترین گزارش منتشرشده در تاریخ ۱۹ مهر ۱۴۰۵، دبیر ستاد بزرگداشت هفته و روز جهانی استاندارد از تغییراتی در شیوه نظارت بر کیفیت کالاها، نمونه‌برداری از واحدهای تولیدی و توسعه استانداردسازی در ایران خبر داد.

سید شهاب سیدمحسنی در گفت‌وگو با خبرگزاری صداوسیما اعلام کرد که طی دو سال اخیر ۱۲۱۳ استاندارد جدید تدوین شده است. همچنین در راستای حمایت از تولیدکنندگان دارای عملکرد کیفی مناسب، تعداد دفعات نمونه‌برداری از برخی واحدهای تولیدی خوش‌نام از چهار بار به دو بار در سال کاهش یافته است.

به گفته وی، این تغییر با هدف تسهیل فرآیند آزمون، کاهش هزینه‌های تولید و صرفه‌جویی در زمان انجام شده و قرار است بدون کاهش دقت در کنترل سلامت و ایمنی کالاها اجرا شود.

کاهش دفعات نمونه‌برداری از واحدهای تولیدی خوش‌نام

یکی از مهم‌ترین محورهای گزارش جدید، تغییر در تعداد دفعات نمونه‌برداری از واحدهای تولیدی دارای سوابق کیفی مناسب است.

بر اساس اظهارات دبیر ستاد بزرگداشت هفته استاندارد، فرآیند آزمون کالاهای این واحدها تسهیل شده و دفعات نمونه‌برداری دوره‌ای از چهار نوبت به دو نوبت در سال کاهش یافته است.

این تصمیم به معنای حذف کامل نظارت یا آزمون کالا نیست؛ بلکه تغییر در تناوب نمونه‌برداری برای گروه مشخصی از واحدهای تولیدی است.

در برنامه‌های کنترل کیفیت، تعیین دفعات نمونه‌برداری باید با توجه به نوع محصول، سطح ریسک، سابقه عملکرد و الزامات قانونی انجام شود.

اهمیت نمونه‌برداری در کنترل کیفیت کالا

نمونه‌برداری کالا یکی از مراحل مهم در ارزیابی کیفیت محصولات صنعتی، مواد غذایی، فرآورده‌های شیمیایی و سایر کالاهای تجاری است.

در بسیاری از موارد، امکان آزمون تک‌تک واحدهای یک محموله وجود ندارد. بنابراین نمونه‌هایی بر اساس روش مشخص انتخاب می‌شوند تا اطلاعات موردنیاز درباره ویژگی‌های محصول به دست آید.

کیفیت فرآیند نمونه‌برداری بر قابلیت تفسیر نتایج آزمون تأثیر مستقیم دارد. نمونه نامناسب ممکن است تصویر دقیقی از وضعیت محموله ارائه نکند.

به همین دلیل، روش انتخاب نمونه، تعداد نمونه‌ها، شرایط نگهداری، شناسایی و انتقال آنها باید با الزامات فنی مربوط مطابقت داشته باشد.

نقش خدمات بازرسی کالا در نظام کنترل کیفیت

بازرسی کالا یکی از ابزارهای اصلی بررسی انطباق محصولات با مشخصات فنی، الزامات قراردادی و استانداردهای قابل اعمال است.

خدمات بازرسی می‌تواند شامل بررسی کمی و کیفی، کنترل مشخصات ظاهری، بررسی مدارک، ارزیابی بسته‌بندی، نظارت بر فرآیند تولید و نمونه‌برداری باشد.

در برخی پروژه‌ها، بازرسی پیش از حمل یا بازرسی حین تولید برای شناسایی مغایرت‌های احتمالی و ارائه اطلاعات فنی به خریداران و تولیدکنندگان انجام می‌شود.

برای آشنایی با این خدمات می‌توانید به صفحه خدمات بازرسی کالا IGI مراجعه کنید.

تدوین ۱۲۱۳ استاندارد جدید طی دو سال اخیر

بخش دیگری از گزارش ۱۹ مهر ۱۴۰۵ به توسعه فعالیت‌های استانداردسازی در کشور اختصاص دارد.

سید شهاب سیدمحسنی اعلام کرد که طی دو سال اخیر ۱۲۱۳ استاندارد جدید تدوین شده است.

تدوین و به‌روزرسانی استانداردها می‌تواند به مشخص‌تر شدن الزامات فنی، روش‌های آزمون، ویژگی‌های محصولات و معیارهای ارزیابی کیفیت کمک کند.

با این حال، تدوین یک استاندارد جدید لزوماً به معنای اجباری شدن آن برای تمام محصولات نیست و وضعیت الزام‌آور بودن هر استاندارد باید به‌صورت جداگانه بررسی شود.

حرکت به سمت نظارت مبتنی بر ریسک کالا

در این گزارش همچنین به گذار نظام استانداردسازی کشور به رویکردی مبتنی بر طبقه‌بندی ریسک کالاها اشاره شده است.

در این رویکرد، سطح نظارت می‌تواند بر اساس میزان خطر و ویژگی‌های کالا تعیین شود.

استفاده از روش‌های ریسک‌محور در کنترل کیفیت به معنای یکسان نبودن شدت نظارت بر تمام کالاهاست؛ زیرا محصولات مختلف از نظر احتمال عدم‌انطباق و پیامدهای احتمالی آن شرایط متفاوتی دارند.

برای مثال، الزامات کنترل کیفیت یک محصول غذایی، ماده شیمیایی یا تجهیز صنعتی ممکن است با یک کالای مصرفی کم‌ریسک تفاوت داشته باشد.

نقش آزمون‌های آزمایشگاهی در ارزیابی انطباق

در کنار بازرسی کالا، آزمون آزمایشگاهی نقش مهمی در بررسی مشخصات فنی و کیفی محصولات دارد.

بسته به ماهیت محصول، آزمون‌ها می‌توانند برای اندازه‌گیری ویژگی‌های شیمیایی، فیزیکی، میکروبیولوژیک، مکانیکی و سایر پارامترهای مشخص انجام شوند.

در برخی فرآیندهای ارزیابی انطباق، نتایج آزمون آزمایشگاهی در کنار اطلاعات حاصل از بازرسی، بررسی اسناد و سایر شواهد فنی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

برای آشنایی با حوزه‌های تخصصی آزمون می‌توانید از خدمات آزمایشگاهی شرکت IGI بازدید کنید.

پذیرش بین‌المللی نتایج آزمون آزمایشگاهی ایران

دبیر ستاد بزرگداشت هفته استاندارد همچنین اعلام کرد که نتایج آزمون آزمایشگاه‌های داخلی ایران در چارچوب دستاوردهای نظام تأیید صلاحیت کشور در ۱۱۰ کشور جهان معتبر شناخته می‌شود.

این موضوع می‌تواند برای توسعه تجارت و کاهش برخی آزمون‌های تکراری اهمیت داشته باشد.

البته پذیرش یک گزارش آزمون مشخص در کشور مقصد به دامنه تأیید صلاحیت آزمایشگاه، ترتیبات شناسایی متقابل و الزامات قانونی یا قراردادی مربوط بستگی دارد.

بنابراین عدد اعلام‌شده نباید به معنای پذیرش خودکار تمام نتایج آزمایشگاهی در تمامی معاملات بین‌المللی تفسیر شود.

تفاوت بازرسی کالا و آزمون آزمایشگاهی چیست؟

بازرسی و آزمون آزمایشگاهی دو فعالیت متفاوت اما مکمل هستند.

در فرآیند بازرسی، وضعیت کالا، مشخصات ظاهری، مقدار، اسناد، بسته‌بندی یا سایر الزامات تعیین‌شده بررسی می‌شود.

در آزمون آزمایشگاهی، پارامترهای مشخص با استفاده از روش‌ها و تجهیزات تحلیلی اندازه‌گیری می‌شوند.

ترکیب این دو فعالیت در پروژه‌هایی که به هر دو نیاز دارند، می‌تواند اطلاعات کامل‌تری درباره وضعیت محصول فراهم کند.

اهمیت بازرسی و آزمون در تجارت واردات و صادرات

در تجارت بین‌المللی، کنترل کیفیت کالا می‌تواند در مراحل مختلف تولید، آماده‌سازی، حمل و تحویل انجام شود.

بررسی مشخصات فنی و کیفیت کالا پیش از حمل می‌تواند به شناسایی برخی مغایرت‌های احتمالی با قرارداد یا سفارش خرید کمک کند.

همچنین در مواردی که محصول نیازمند آزمون آزمایشگاهی باشد، نمونه‌برداری و اندازه‌گیری پارامترهای تعیین‌شده می‌تواند اطلاعات تکمیلی برای تصمیم‌گیری درباره محموله فراهم کند.

کنترل کیفیت محصولات کشاورزی و مواد غذایی

در حوزه محصولات کشاورزی و مواد غذایی، نمونه‌برداری و آزمون از ابزارهای مهم بررسی ویژگی‌های کیفی و ایمنی محصول هستند.

نوع آزمون موردنیاز بر اساس ماهیت محصول، استانداردهای قابل اعمال و الزامات قرارداد تعیین می‌شود.

برای اطلاعات بیشتر می‌توانید به خدمات بازرسی محصولات کشاورزی و مواد غذایی IGI و آزمایشگاه مواد غذایی و میکروبیولوژی IGI مراجعه کنید.

کنترل کیفیت در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی

در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی نیز بازرسی و کنترل کیفیت تجهیزات، مواد و محصولات اهمیت ویژه‌ای دارد.

در این حوزه، دامنه بازرسی می‌تواند متناسب با نوع تجهیزات، محموله‌ها، مشخصات فنی و الزامات پروژه تعیین شود.

اطلاعات بیشتر در صفحه بازرسی نفت، گاز و پتروشیمی IGI در دسترس است.

خدمات بازرسی و آزمایشگاهی شرکت IGI

شرکت بین‌المللی بازرسی کالای تجاری IGI در حوزه خدمات تخصصی بازرسی کالا، کنترل کیفیت و آزمون‌های آزمایشگاهی فعالیت می‌کند.

خدمات بازرسی این شرکت حوزه‌هایی مانند محصولات کشاورزی و مواد غذایی، نفت، گاز و پتروشیمی، کالاهای صنعتی و مصرفی، محصولات دارویی و شیمیایی، معادن و فلزات و بازرسی دریایی را پوشش می‌دهد.

در کنار این خدمات، آزمایشگاه‌های تخصصی IGI در حوزه‌های شیمی، مواد غذایی و میکروبیولوژی، متالورژی و مکانیک فعالیت دارند.

برای دریافت اطلاعات بیشتر یا ثبت درخواست خدمات می‌توانید از صفحه تماس با شرکت IGI استفاده کنید.

جمع‌بندی

گزارش ۱۹ مهر ۱۴۰۵ درباره تدوین ۱۲۱۳ استاندارد طی دو سال اخیر، کاهش دفعات نمونه‌برداری از برخی واحدهای تولیدی خوش‌نام و توسعه پذیرش بین‌المللی نتایج آزمون، از تحولات مهم اعلام‌شده در حوزه استانداردسازی و کنترل کیفیت ایران است.

این تحولات اهمیت برنامه‌ریزی متناسب با ریسک کالا، نمونه‌برداری صحیح، آزمون آزمایشگاهی و استفاده از خدمات تخصصی بازرسی را برجسته می‌کنند.

برای تولیدکنندگان، واردکنندگان و صادرکنندگان، انتخاب دامنه مناسب بازرسی و آزمون بر اساس نوع کالا و الزامات پروژه می‌تواند به تصمیم‌گیری فنی بهتر و مدیریت ریسک کمک کند.

منبع خبر: خبرگزاری صداوسیما، ۱۹ مهر ۱۴۰۵، گزارش ارتقای جایگاه ایران در استاندارد جهانی.

مشاهده گزارش منبع