صدور ۴۳۲ هزار گواهی انطباق کالا در ایران؛ نقش شرکت‌های بازرسی در کنترل کیفیت واردات و صادرات

صدور ۴۳۲ هزار گواهی انطباق برای کالاهای وارداتی و صادراتی ایران

رئیس سازمان ملی استاندارد ایران در نشست خبری روز ۱۲ مهر ۱۴۰۵ از صدور ۴۳۲ هزار فقره گواهی انطباق برای محموله‌های وارداتی و صادراتی خبر داد؛ آماری که نشان‌دهنده گستردگی فعالیت‌های ارزیابی انطباق و نظارت بر کیفیت کالا در زنجیره تجارت کشور است.

فرزانه انصاری، رئیس سازمان ملی استاندارد ایران، در تشریح عملکرد این سازمان اعلام کرد که علاوه بر صدور گواهی‌های انطباق، بیش از ۸۲۰ هزار آزمون اوزان و مقیاس‌ها نیز به ثبت رسیده است.

وی همچنین اعلام کرد که بیش از ۲۴۰ شرکت بازرسی و بیش از ۲۰۰۰ آزمایشگاه موفق به دریافت تأیید صلاحیت شده‌اند.

این آمار در شرایطی منتشر شده که موضوعاتی مانند کیفیت کالاهای وارداتی و صادراتی، بازرسی مستقل، آزمون آزمایشگاهی و ارزیابی انطباق از عوامل مهم در مدیریت ریسک تجارت و اطمینان از مشخصات کالا محسوب می‌شوند.

تأیید صلاحیت بیش از ۲۴۰ شرکت بازرسی در ایران

یکی از نکات مهم گزارش جدید سازمان ملی استاندارد، اعلام تعداد شرکت‌های بازرسی تأییدصلاحیت‌شده در کشور است.

بر اساس اظهارات رئیس سازمان ملی استاندارد، تاکنون بیش از ۲۴۰ شرکت بازرسی موفق به اخذ تأیید صلاحیت شده‌اند.

تأیید صلاحیت در حوزه بازرسی، فرآیندی برای ارزیابی توانمندی یک نهاد بازرسی در محدوده مشخصی از فعالیت‌هاست و می‌تواند موضوعاتی مانند صلاحیت فنی، بی‌طرفی، تجهیزات، کارکنان و روش‌های اجرایی را در بر بگیرد.

البته دامنه تأیید صلاحیت شرکت‌ها یکسان نیست و برای ارزیابی توانمندی هر شرکت باید حوزه فعالیت و دامنه معتبر تأیید صلاحیت آن بررسی شود.

نقش شرکت‌های بازرسی کالا در تجارت ایران

شرکت‌های بازرسی کالا در فرآیندهای مختلف تجارت، تولید و تأمین کالا فعالیت می‌کنند. خدمات آنها می‌تواند به بررسی مقدار، کیفیت، مشخصات فنی و انطباق کالا با الزامات قراردادی یا استانداردهای قابل اعمال کمک کند.

در معاملات داخلی و بین‌المللی، خریدار و فروشنده ممکن است در کشورهای مختلف حضور داشته باشند و امکان بررسی مستقیم کالا برای تمام طرف‌های معامله وجود نداشته باشد.

در چنین شرایطی، خدمات بازرسی مستقل می‌تواند اطلاعات مستندی درباره وضعیت کالا در زمان و محل بازرسی ارائه کند.

برای آشنایی با دامنه فعالیت‌های شرکت بین‌المللی بازرسی کالای تجاری IGI می‌توانید به صفحه خدمات بازرسی کالا IGI مراجعه کنید.

گواهی انطباق کالا چیست؟

گواهی انطباق یا Certificate of Conformity سندی است که در چارچوب یک فرآیند مشخص ارزیابی انطباق برای بیان مطابقت موضوع ارزیابی با الزامات تعیین‌شده صادر می‌شود.

بسته به نوع کالا و نظام ارزیابی انطباق، صدور گواهی ممکن است نیازمند بررسی اسناد، بازرسی، نمونه‌برداری، آزمون یا سایر فعالیت‌های ارزیابی باشد.

گواهی انطباق باید در ارتباط با الزامات، دامنه ارزیابی و مرجع صادرکننده تفسیر شود و به‌تنهایی به معنای تأیید تمام ویژگی‌های یک کالا در هر شرایطی نیست.

اهمیت گواهی انطباق در واردات کالا

در فرآیند واردات، بررسی مشخصات و الزامات کالا می‌تواند برای اطمینان از مطابقت آن با مقررات و شرایط قرارداد اهمیت داشته باشد.

برخی کالاهای وارداتی ممکن است مشمول الزامات استاندارد اجباری یا کنترل‌های خاص باشند. در این موارد، فرآیند ارزیابی انطباق باید بر اساس مقررات قابل اعمال و رویه‌های تعیین‌شده انجام شود.

بررسی کیفیت، مقدار، مشخصات فنی، مدارک و نتایج آزمون می‌تواند اطلاعات موردنیاز برای تصمیم‌گیری درباره وضعیت محموله را فراهم کند.

بازرسی کالاهای صادراتی و نقش آن در کاهش ریسک تجاری

در صادرات نیز کنترل کیفیت و بررسی انطباق کالا با مشخصات قرارداد و الزامات بازار مقصد اهمیت دارد.

مغایرت در مقدار، کیفیت، بسته‌بندی یا مشخصات فنی کالا می‌تواند موجب اختلاف تجاری، تأخیر در تحویل یا افزایش هزینه‌ها شود.

استفاده از خدمات بازرسی در مراحل مناسب زنجیره تأمین می‌تواند به شناسایی برخی مغایرت‌ها پیش از ارسال کالا کمک کند.

بازرسی پیش از حمل کالا

بازرسی پیش از حمل یا Pre-Shipment Inspection یکی از روش‌های متداول کنترل کالا در تجارت بین‌المللی است.

در این روش، محموله پیش از ارسال بر اساس دامنه توافق‌شده بررسی می‌شود. موارد قابل بررسی ممکن است شامل مقدار، کیفیت، مشخصات، بسته‌بندی، علامت‌گذاری و سایر الزامات قراردادی باشد.

بازرسی پیش از حمل می‌تواند اطلاعاتی درباره وضعیت کالا در زمان بازرسی در اختیار خریدار، فروشنده یا سایر ذی‌نفعان قرار دهد.

بازرسی حین تولید و کنترل کیفیت ساخت

بازرسی کالا فقط به مرحله نهایی یا زمان حمل محدود نمی‌شود.

در برخی پروژه‌ها، بازرسی حین تولید برای بررسی مراحل ساخت، وضعیت فرآیند تولید و مطابقت با مشخصات فنی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این روش می‌تواند به شناسایی برخی مغایرت‌های احتمالی پیش از تکمیل محصول کمک کند و بخشی از برنامه کنترل کیفیت تولید باشد.

تأیید صلاحیت بیش از ۲۰۰۰ آزمایشگاه در کشور

بخش دیگری از گزارش رئیس سازمان ملی استاندارد به وضعیت آزمایشگاه‌های تأییدصلاحیت‌شده اختصاص داشت.

بر اساس آمار اعلام‌شده، بیش از ۲۰۰۰ آزمایشگاه موفق به دریافت تأیید صلاحیت شده‌اند.

آزمایشگاه‌ها در بسیاری از فرآیندهای ارزیابی انطباق نقش مهمی دارند؛ زیرا برخی ویژگی‌های کالا را نمی‌توان صرفاً از طریق بازرسی ظاهری یا بررسی اسناد مشخص کرد.

آزمون آزمایشگاهی می‌تواند برای اندازه‌گیری ویژگی‌های شیمیایی، فیزیکی، میکروبیولوژیک، مکانیکی یا سایر پارامترهای فنی کالا مورد استفاده قرار گیرد.

رابطه بازرسی کالا و آزمون آزمایشگاهی

بازرسی و آزمون آزمایشگاهی دو فعالیت متفاوت اما مکمل هستند.

بازرسی می‌تواند شامل بررسی وضعیت کالا، مقدار، بسته‌بندی، فرآیند تولید، اسناد و ویژگی‌های قابل ارزیابی در محل باشد.

در مقابل، آزمون آزمایشگاهی برای اندازه‌گیری پارامترهای مشخص با استفاده از روش‌ها و تجهیزات مناسب انجام می‌شود.

ترکیب این فعالیت‌ها، در صورت نیاز پروژه، می‌تواند اطلاعات کامل‌تری درباره کیفیت و مشخصات محصول فراهم کند.

برای آشنایی با خدمات مرتبط می‌توانید به صفحه خدمات آزمایشگاهی IGI مراجعه کنید.

پذیرش بین‌المللی نتایج ارزیابی انطباق ایران

رئیس سازمان ملی استاندارد ایران همچنین اعلام کرد که نتایج ارزیابی انطباق ایران در بیش از ۱۱۰ کشور معتبر شناخته می‌شود.

به گفته وی، این موضوع می‌تواند از طریق کاهش آزمون‌های تکراری و موازی، به تسهیل برخی فرآیندهای تجاری و کاهش هزینه‌های بازرگانان کمک کند.

با این حال، پذیرش یک گزارش آزمون یا گواهی در معامله یا کشور مقصد به دامنه تأیید صلاحیت، ترتیبات شناسایی متقابل و الزامات قانونی یا قراردادی مربوط بستگی دارد و نباید به معنای پذیرش خودکار تمام گواهی‌ها در همه کشورها تلقی شود.

حرکت سازمان ملی استاندارد به سمت نظارت ریسک‌محور

در همین نشست خبری، فرزانه انصاری از حرکت سازمان ملی استاندارد از روش‌های سنتی نظارت به سمت تنظیم‌گری هوشمند و نظارت مبتنی بر ریسک خبر داد.

بر اساس توضیحات وی، طبقه‌بندی ریسک کالاهای مشمول استاندارد اجباری نهایی شده و دستورالعمل سنجش ریسک نیز تدوین شده است.

در این رویکرد، نوع و شدت نظارت می‌تواند متناسب با ریسک کالا و سوابق عملکردی واحد تولیدی تنظیم شود.

تغییر در شیوه نمونه‌برداری و بازرسی واحدهای تولیدی

بر اساس اظهارات رئیس سازمان ملی استاندارد، در چارچوب نظارتی اعلام‌شده، نمونه‌برداری دوره‌ای چهار بار در سال پیش‌بینی شده است.

با این حال، واحدهای تولیدی دارای عملکرد کیفی اثبات‌شده می‌توانند مشمول تسهیلات و کاهش دفعات نمونه‌برداری شوند.

در مقابل، در صورت مشاهده عدم‌انطباق، به‌ویژه برای کالاهای پرریسک، شدت و دفعات بازرسی افزایش خواهد یافت.

این رویکرد نشان می‌دهد که کیفیت عملکرد واحدهای تولیدی و سطح ریسک محصول می‌توانند در برنامه‌ریزی فعالیت‌های نظارتی نقش داشته باشند.

اهمیت نمونه‌برداری صحیح در ارزیابی کالا

نمونه‌برداری یکی از مراحل حساس در بسیاری از برنامه‌های کنترل کیفیت است.

اگر نمونه انتخاب‌شده نماینده مناسبی از محموله نباشد، حتی استفاده از یک روش آزمایشگاهی دقیق نیز ممکن است اطلاعات کافی درباره وضعیت کل کالا فراهم نکند.

به همین دلیل، روش نمونه‌برداری، شناسایی نمونه، نگهداری، انتقال و ثبت سوابق آن باید متناسب با نوع محصول و الزامات پروژه تعیین شود.

کنترل کیفیت کالاهای صنعتی و تجهیزات

در حوزه کالاهای صنعتی، خدمات بازرسی می‌تواند شامل بررسی مشخصات فنی، کیفیت ساخت، وضعیت تجهیزات، کنترل مدارک و سایر الزامات تعیین‌شده باشد.

این فعالیت‌ها در صنایع مختلف از جمله تولید تجهیزات، معدن، فلزات، نفت، گاز و پتروشیمی کاربرد دارند.

برای آشنایی با خدمات تخصصی این حوزه می‌توانید صفحه بازرسی کالاهای صنعتی و مصرفی IGI را مشاهده کنید.

بازرسی در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی

صنایع نفت، گاز و پتروشیمی از جمله حوزه‌هایی هستند که کیفیت تجهیزات، مواد و قطعات در آنها اهمیت ویژه‌ای دارد.

بسته به نوع پروژه، بازرسی می‌تواند در مراحل ساخت، تأمین، تحویل یا سایر مراحل تعیین‌شده انجام شود.

اطلاعات بیشتر درباره دامنه فعالیت‌های این بخش در صفحه بازرسی نفت، گاز و پتروشیمی IGI در دسترس است.

نقش شرکت‌های بازرسی شخص ثالث

بازرسی شخص ثالث به ارزیابی مستقل کالا، فرآیند یا موضوع مورد بازرسی توسط یک نهاد مستقل در چارچوب دامنه مشخص اطلاق می‌شود.

در پروژه‌های صنعتی و تجاری، استفاده از خدمات بازرسی شخص ثالث می‌تواند اطلاعات مستندی برای بررسی وضعیت کالا و میزان انطباق آن با الزامات تعیین‌شده فراهم کند.

بی‌طرفی، صلاحیت فنی و تعریف دقیق دامنه بازرسی از عوامل مهم در قابلیت اتکای نتایج این فعالیت‌ها هستند.

خدمات شرکت بین‌المللی بازرسی کالای تجاری IGI

شرکت بین‌المللی بازرسی کالای تجاری IGI در حوزه خدمات بازرسی کالا، کنترل کیفیت و آزمون‌های آزمایشگاهی فعالیت می‌کند.

حوزه‌های تخصصی خدمات بازرسی شرکت شامل محصولات کشاورزی و مواد غذایی، نفت، گاز و پتروشیمی، کالاهای مصرفی و صنعتی، محصولات دارویی و شیمیایی، معادن و فلزات و بازرسی دریایی است.

برای بررسی دامنه خدمات و ثبت درخواست می‌توانید از خدمات بازرسی کالا IGI و صفحه تماس با IGI استفاده کنید.

جمع‌بندی

اعلام صدور ۴۳۲ هزار گواهی انطباق برای محموله‌های وارداتی و صادراتی و تأیید صلاحیت بیش از ۲۴۰ شرکت بازرسی و ۲۰۰۰ آزمایشگاه، تصویری از گستردگی فعالیت‌های ارزیابی انطباق در ایران ارائه می‌دهد.

این آمار همچنین اهمیت استفاده از خدمات تخصصی بازرسی، آزمون آزمایشگاهی و کنترل کیفیت را در تجارت داخلی و بین‌المللی برجسته می‌کند.

برای فعالان اقتصادی، انتخاب خدمات متناسب با نوع کالا و الزامات پروژه می‌تواند در مدیریت ریسک، بررسی مشخصات محصول و تصمیم‌گیری درباره محموله‌های تجاری نقش مؤثری داشته باشد.

منبع: خبرگزاری تسنیم، گزارش نشست خبری رئیس سازمان ملی استاندارد ایران، ۱۲ مهر ۱۴۰۵.

مشاهده گزارش اصلی خبرگزاری تسنیم